Asosiy qoidalar
- Taxta 8×8, o‘yin faqat qora kataklarda. a1 katagi qora, chap pastki burchakda.
- Oddiy dona diagonal bo‘ylab bir katak oldinga yuradi.
- Raqib donasi yonida va orqasi bo‘sh bo‘lsa, urish shart. Bir necha variantdan istalganini tanlaysiz.
- Oxirgi qatorga yetgan dona damka bo‘ladi va diagonal bo‘ylab istalgan masofaga yuradi.
- Donasi yoki yurishi qolmagan tomon yutqazadi.
Durang qachon bo‘ladi
| Holat | Chegara |
|---|---|
| Bir xil pozitsiya, navbat ham bir xil | 3 marta |
| Faqat damkalar yuradi, oddiy dona qimirlamaydi, urish yo‘q | 15 yurish |
| Uch va undan ortiq damka yolg‘iz damkaga qarshi | 15 yurish |
| Ikkala tomonda damka, kuchlar nisbati o‘zgarmaydi: 4–5 dona | 30 yurish |
| Xuddi shunday: 6–7 dona | 60 yurish |
| 3 dona (kamida 1 damka) katta yo‘ldagi yolg‘iz damkaga qarshi | 5 yurish |
| 2 dona (kamida 1 damka) yolg‘iz damkaga qarshi, damka damkaga qarshi | 5 yurish |
Katta yo‘l (bolshak) — a1–h8 diagonali. Oxirgi ikki holatda, agar 5-yurishda yutuq pozitsiyasi bo‘lsa (yaqin yurishlarda majburan oladi), o‘yin davom etadi. O‘yinchilar kelishib ham durang qilishi mumkin.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- «Urmasdan yurmoqchi edim». Urish imkoni bo‘lsa boshqa yurish yo‘q. O‘yinda bunday donalar yorqin halqa bilan belgilanadi.
- «Bitta urib to‘xtamoqchi edim». Davomi bor urishni yarim yo‘lda to‘xtatib bo‘lmaydi.
- «Urilgan dona darhol olinadi deb o‘yladim». Donalar yurish oxirida olinadi. Shu sababli ba’zi uzun urishlar turk zarbasiga tushadi.
Ko‘p so‘raladigan savollar
Oddiy dona orqaga yura oladimi?
Yo‘q, faqat oldinga yuradi. Lekin rus shashkasida orqaga ura oladi.
Eng ko‘p donani urish majburiymi?
Rus shashkasida yo‘q: istalgan variantni tanlaysiz, faqat tanlagan yo‘lni oxirigacha bajarasiz.
Damka bir yurishda necha donani ura oladi?
Yo‘lda urish imkoni tugaguncha: bir yurishda 5–6 dona ham bo‘lishi mumkin. Har bir donani faqat bir marta urish mumkin.
Kim birinchi yuradi?
Rus shashkasida oqlar, ingliz checkers’da qoralar. Onlayn o‘yinda ranglar tasodifiy beriladi.
Shashka kompyuter bilan: 5 ta haqiqiy darajadarajalar, maslahat, orqaga
Shashka do‘st bilan: bir daqiqada xona ochinghavola, kod, bitta telefon
Rus va ingliz shashkasi: nimasi bilan farq qiladiqoidalar, diagrammalar, tanlov