Bitta qoida
Har qatorda, har ustunda va har 3×3 blokda 1 dan 9 gacha barcha raqamlar bir martadan bo‘lishi kerak. Taxtada 81 ta katak bor: 9 qator, 9 ustun, 9 blok. Boshida ba’zi raqamlar berilgan va ular o‘zgarmaydi. Sizning vazifangiz qolgan kataklarni to‘ldirish.
Asosiy atamalar
| So‘z | Ma’nosi |
|---|---|
| Katak | bitta raqam turadigan joy |
| Qator / ustun | gorizontal / vertikal chiziqdagi 9 ta katak |
| Blok | qalin chiziq bilan ajratilgan 3×3 kvadrat |
| Nomzod | shu katakka hali tushishi mumkin bo‘lgan raqam |
| Qayd | katak ichiga kichik qilib yozilgan nomzod |
Birinchi qadam: misol
Boshqotirmani bitta raqamdan boshlang va bitta blokka qarang. Shu raqam qaysi kataklarga tusha olmaydi? Qo‘shni qator va ustunlardagi bir xil raqamlar katakni yopadi. Ba’zan faqat bitta joy qoladi:
Yashirin yakka. O‘rta chap blokda 1 raqami faqat bitta katakka tushadi. O‘rta chap blokning boshqa bo‘sh kataklariga 1 qo‘yib bo‘lmaydi: ularning qatori yoki ustunida 1 allaqachon bor. Bitta joy qoladi: 5-qator, 3-ustun.
Rasmda sariq nurlar to‘sayotgan raqamlarni, chiziqli kataklar yopilgan joylarni, yashil ramka esa yagona joyni ko‘rsatadi. O‘yindagi yordam aynan shunday ko‘rsatadi.
Qayd nima uchun kerak
Oson boshqotirmalarni qaydsiz yechish mumkin. O‘rta darajadan boshlab bir katakka qaysi raqamlar tushishini eslab qolish qiyinlashadi: shunda katak ichiga kichik nomzodlarni yozasiz. Raqam qo‘yganingizda qo‘shni qaydlar o‘zi yangilanadi. Qo‘lda yozmoqchi bo‘lmasangiz, «To‘ldir» tugmasi hammasini bir bosishda qo‘yadi.
Boshlovchilarning xatolari
- Taxmin qilib raqam qo‘yish. Har boshqotirma mantiq bilan yechiladi: ishonchingiz komil bo‘lmasa, qayd yozing.
- Faqat qatorlarga qarash. Eng oson topiladigan joylar ko‘pincha bloklarda bo‘ladi.
- Bir joyda qotib qolish. Boshqa raqamga o‘ting: yangi qo‘yilgan raqam oldingi joyni ochib beradi.
Qoidalarni bilganingizdan keyin usullarni o‘rganing.
Ko‘p so‘raladigan savollar
Sudoku uchun matematika bilish kerakmi?
Yo‘q. Raqamlar o‘rniga harflar yoki rasmlar bo‘lsa ham o‘yin o‘zgarmas edi: hisob yo‘q, faqat mantiq.
Boshqotirmaning ikki xil yechimi bo‘lishi mumkinmi?
Bu yerda yo‘q: har boshqotirmaning yagona yechimi dastur tomonidan isbotlangan.
Noto‘g‘ri raqam qo‘ysam nima bo‘ladi?
Sozlamaga qarab raqam qizil bo‘ladi va xato sanaladi. O‘yin tugamaydi: o‘chirib davom etasiz. Xohlasangiz, «Xatolarni ko‘rsatish»ni o‘chirib qo‘yish mumkin.
Bir o‘yin qancha vaqt oladi?
Oson darajada boshlovchiga 10–20 daqiqa, tajribali o‘yinchiga 3–5 daqiqa. Usta darajasi bir soatgacha cho‘zilishi mumkin.
Sudoku usullariyakkadan X-Wing’gacha, misollar bilan
Sudoku onlaynbepul, ro‘yxatdan o‘tmasdan
Kunlik sudokuhar kuni 3 ta, reyting bilan
Qiyin sudokuQiyin, Ekspert, Usta