Zarba nima va uni qanday topish mumkin
Urish majburiy bo‘lgani uchun raqibni majburlash mumkin: unga bitta dona berasiz, u uni olishga majbur bo‘ladi va donalari siz uchun qulay joyga tushadi. Har yurishdan oldin so‘rang: «Raqibni qaysi katakka majburan olib kela olaman, va u yerda donalari orasida bo‘sh kataklar bormi?»
O‘yin boshi va o‘rtasi uchun 5 qoida
- Markazni egallang. Oqlar uchun c3, d4, e3, f4 kataklari muhim, qoralar uchun f6, e5, d6, c5. Markazdagi dona ikki tomonga yuradi, chetdagisi faqat bir tomonga.
- Orqa qatorni saqlang. Oqlarda c1 va e1, qoralarda f8 va d8 raqibni damkaga chiqarmaydi; ayniqsa c1 va f8 «oltin dona» deb ataladi. Ularni iloji boricha uzoq qimirlatmang.
- Orqasini bo‘sh qoldirmang. Yonma-yon va ketma-ket turgan donalarni urib bo‘lmaydi. Har yurishdan keyin qaysi dona ortida bo‘sh katak qolganini tekshiring.
- Ustun bo‘lsangiz almashing. Bitta dona ko‘p bo‘lsa, teng almashuvlar ustunlikni oshiradi: 8 ga 7 emas, 3 ga 2 yutuqqa yaqin.
- Yurishlarni sanang. Oxir-oqibat tomonlardan birida xavfsiz yurish qolmaydi va u dona berishga majbur bo‘ladi. Zaxira yurishlaringiz ko‘proq bo‘lsin.
Oxirgi o‘yin: katta yo‘l va Petrov uchburchagi
- Katta yo‘l (a1–h8) eng muhim chiziq. Yolg‘iz damka shu yerda tursa, uch damka ham uni ololmaydi: 5 yurishdan keyin durang.
- Yo‘l sizda bo‘lsa, uch damka yutadi. Bu usul Petrov uchburchagi deb ataladi: damkalar raqibni majburiy urish orqali qopqonga tushiradi. Lekin bunga 15 yurish bor, keyin durang.
- Ikki damka bilan yutib bo‘lmaydi, agar raqib xato qilmasa: 5 yurish chegarasi bor. Shuning uchun yutayotganda damkalarni arzonga bermang.
Ingliz checkers’da ham shunday
Oddiy dona orqaga urmagani uchun bu yerda himoya osonroq, lekin majburlash g‘oyasi aynan shu. Qoidalar farqi haqida.
Ko‘p so‘raladigan savollar
Birinchi yurish qanday bo‘lgani yaxshi?
Rus shashkasida c3-d4 yoki e3-d4 kabi markazga yo‘naltirilgan yurishlar tabiiy. Chetga (g3-h4 kabi) ketish ham mumkin, lekin keyin markaz uchun kurash qiyinlashadi.
Doim bitta damka yetarlimi?
Yo‘q, damka tutib olinishi mumkin. Lekin rus shashkasida u ko‘pincha 3–4 oddiy donaga teng.
Qanday tez kuchayish mumkin?
Har kuni qisqa mashq: kompyuter bilan 2–3 o‘yin, keyin yozuvni ko‘rib, qaysi yurishda dona berganingizni toping.

Shashka onlayn: tirik raqib va reyting bilanvaqt, reyting, o‘yin tartibi
Shashka qoidalari: rasmlar bilan to‘liqyurish, urish, damka, durang
Shashka kompyuter bilan: 5 ta haqiqiy darajadarajalar, maslahat, orqaga