Talab va narx
Har do‘konda narx slayderi bor: 0,7× dan 1,5× gacha. Xaridor do‘konni yaqinlik, jozibadorlik va navbatga qarab tanlaydi, narx esa kelganlarning nechtasi sotib olishiga ta’sir qiladi. Navbat 7 kishidan oshsa, odamlar kelmay qo‘yadi (sabr — 40 soniya). Demak: navbat uzun — narxni ko‘taring, bo‘sh — tushiring. Kunlik trendlar (issiq kun — muzqaymoq ×2) talab egri chizig‘ini surib yuboradi.
Doimiy va o‘zgaruvchan xarajatlar
| Xarajat | Qancha | Qachon |
|---|---|---|
| Maosh | 4 000 – 10 000 so‘m/daq har xodimga | har 30 s (sotuv bo‘lmasa ham) |
| Ijara | joy narxining 0,6 % i / daq | ikkinchi va keyingi do‘konlar |
| Soliq | daromadning 5 % (qishloq) / 12 % (shahar); buxgalter ×0,6 | har 2 daqiqada |
| Jihoz va joy | bir martalik; har keyingisi qimmat (joy +22 %) | sotib olganda |
| O‘g‘rilik | kassa uyumining 60 % i, 800 minggacha | egasi yo‘q, qo‘riqchi yo‘q, uyum ≥ 40 ming |
Maosh va ijara — doimiy xarajat: sotuv bo‘lmasa ham ketadi. Soliq — o‘zgaruvchan: daromadga bog‘liq. Shuning uchun 3 ta xodimli do‘kon daqiqasiga kamida 18 ming sotishi shart, aks holda zarar.
Joy tanlash iqtisodi
Qishloq joyi 250 ming – 1,5 mln, soliq 5 %, lekin oqim kam. Shahar joyi 10–40 mln, soliq 12 %, oqim ~3 baravar. Hisoblang: 20 mln lik joy daqiqasiga 120 ming ijara + 12 % soliq — bu joy o‘zini oqlashi uchun qishloqdagidan kamida 200 mingga ko‘proq sotishi kerak. Metroga yaqin ⭐⭐⭐⭐⭐ joy shuni beradi, chekkadagi ⭐⭐ — yo‘q.
O‘quvchi va talabalar uchun
O‘yin ko‘rsatadigan tushunchalar: talab va taklif, narx elastikligi, doimiy va o‘zgaruvchan xarajatlar, o‘zini oqlash nuqtasi, joy rentasi, soliq stavkasi, reinvestitsiya, risk (o‘g‘ri) va sug‘urta (qo‘riqchi). O‘qituvchi yopiq xona yaratib, 10 daqiqalik raunddan keyin natijalar jadvalini muhokama qilishi mumkin.
Qanday boshlanadi
- «O‘ynash» tugmasini bosing, ismingizni yozing — ro‘yxatdan o‘tish, parol, yuklab olish yo‘q.
- Birinchi do‘kon bepul beriladi (qishloqdagi eng arzon bo‘sh joy). Mahsulot tanlang — non eng oson boshlanish.
- Avval o‘zingiz soting: tovarni uskunadan peshtaxtaga tashing, kassada turing. Pul yig‘ilgach kassir va tashuvchi yollang.
Ko‘p so‘raladigan savollar
Bu o‘yin iqtisodni o‘rgatadimi?
Asosiy tushunchalarni amalda ko‘rsatadi: xarajat–daromad, narx–talab, joy–ijara. Darslik o‘rnini bosmaydi, lekin 10 daqiqada «nega zarar ko‘rdim» degan savolga javob beradi.
Soliq qachon va nimadan olinadi?
Har 2 daqiqada, shu davrdagi daromaddan: qishloqda 5 %, shaharda 12 %. Buxgalter (1,5 mln) soliqni 40 % ga kamaytiradi.
Ijara har do‘konga to‘lanadimi?
Birinchi do‘kon ijarasiz. Ikkinchi va keyingilari uchun joy narxining 0,6 % i har daqiqada, egasining pulidan har 30 soniyada yechiladi.
Yana qarang
Biznes o‘yini — barcha mavzular12 ta sahifa
Telefonda biznes o‘yini — yuklab olmasdanAndroid, iPhone, sensorli boshqaruvTadbirkorlik o‘yini — biznes simulyatoriqarorlar, nol kapital, dars formatiMilliy taomlar o‘yini — choyxona ochingosh, manti, lag‘mon + choy — choyxona
Savdo Shahri qo‘llanmasiqoidalar, iqtisod, maslahatlar